Veroudering is geen genetisch programma.

Veroudering is falend onderhoud.

Wij verouderen sneller dan nodig. Onze moderne leefstijl staat onderhoud van het lichaam in de weg. Daardoor stapelt schade zich op en versnelt veroudering.



Gezond oud worden betekent onderhoud van het lichaam weer activeren. Daarom is er het Menselijke Onderhoudssysteem.

Je lichaam heeft een ingebouwd onderhoudssysteem. Maar je moet het wel activeren.

Het Menselijke Onderhoudssysteem

Het Menselijke Onderhoudssysteem beschrijft hoe het lichaam zichzelf onderhoudt langs drie processen:
  1. Energie
  2. Opruimen
  3. Regie

Deze drie processen kun je beïnvloeden via vijf leefstijlknoppen.

Robbert Wolters

'Het hoort bij je leeftijd'

Iedereen wil graag gezond oud worden. Niet per se honderd jaar, maar wel fit, gezond en sterk. Onafhankelijk en helder van geest.


Toch accepteren we dat het lichaam vanaf een bepaalde leeftijd langzaam achteruitgaat.


Rond je veertigste merk je het al. Herstel na een intensieve training duurt langer. Je energie wordt vlakker gedurende de dag. De extra kilo's na een vakantie of de feestdagen blijven makkelijker hangen.


Als je het benoemt in een gesprek hoor je vaak hetzelfde:


'Het hoort bij je leeftijd.'


Dat klinkt logisch, maar het is een onvolledig antwoord.


Want hoewel we allemaal verouderen, verouderen we niet op dezelfde manier of in hetzelfde tempo.


Hoe ouder we worden, hoe groter de verschillen. Er zijn tachtigers die nog een marathon lopen.

Waarom verouderen wij?

Er ontstaat voortdurend schade in het lichaam. Dat is normaal. Zonder de processen die schade veroorzaken is er geen leven mogelijk.


Het grote verschil tussen een jong lichaam en een ouder lichaam is dat herstel van schade langzaam maar zeker steeds meer achterblijft.


Wanneer onderhoud structureel tekortschiet en schade zich ophoopt, versnelt veroudering.


Veroudering is dus geen genetisch programma. Het is falend onderhoud.

Veroudering en ziekte

Veroudering staat niet op zichzelf. Een hoge leeftijd is de grootste risicofactor voor vrijwel alle ziekten. De kans op ziekte neemt sterk toe naarmate we ouder worden.


Maar leeftijd zelf veroorzaakt geen ziekte. Wat verandert met de jaren is de balans tussen schade en onderhoud.


Veroudering is falend onderhoud. Ziekte is falend onderhoud in versnelling.


Het goede nieuws is dat je onderhoud in je lichaam kunt stimuleren. Dat kan via leefstijl.


Hoe dat precies werkt leg ik uit in het Menselijke Onderhoudssysteem.

Mijn boeken